Page 89 - Demo
P. 89
Xhorxh Uashington. Portret, 18502Firmosja e Deklarat%u00ebs s%u00eb Pavar%u00ebsis%u00eb, 4 korrik, 1776.Piktur%u00eb e Xhon Tramb%u00ebllit3drejt Per%u00ebndimit mund t%u00eb arrihej vet%u00ebm pas largimit t%u00eb francez%u00ebve nga Amerika e Veriut. Ky objektiv u realizua pjes%u00ebrisht nga Lufta Shtat%u00ebvje%u00e7are q%u00eb p%u00ebrfundoi me Paqen e Parisit (1763), fal%u00eb s%u00eb cil%u00ebs, Kanadaja i kaloi Anglis%u00eb. P%u00ebr t%u2019u b%u00ebr%u00eb ball%u00eb shpenzimeve t%u00eb luft%u00ebs, qeveria angleze u k%u00ebrkoi amerikan%u00ebve t%u00eb paguanin taksa t%u00eb reja. Kjo k%u00ebrkes%u00eb u prit si nj%u00eb akt tiranie n%u00eb Amerik%u00eb dhe protesta t%u00eb fuqishme u p%u00ebrhap%u00ebn p%u00ebrgjat%u00eb gjith%u00eb bregut t%u00eb Atlantikut, n%u00ebn parull%u00ebn %u201casnj%u00eb taks%u00eb, pa p%u00ebrfaq%u00ebsin%u00eb ton%u00eb%u201d. Revolucioni dhe pavar%u00ebsia e koloniveM%u00eb 1773, kolonit%u00eb bojkotuan importimin e %u00e7ajit anglez dhe kund%u00ebrshtuan taks%u00ebn doganore mbi t%u00eb, duke u v%u00ebn%u00eb k%u00ebshtu n%u00eb konflikt t%u00eb hapur me shtetin m%u00ebm%u00eb. Delegat%u00ebt e kolon%u00ebve u mblodh%u00ebn n%u00eb nj%u00eb Kongres Kontinental, n%u00eb Filadelfia, n%u00eb t%u00eb cilin u vendos q%u00eb t%u00eb bojkotoheshin mallrat britanike. Kjo u pasua me p%u00ebrgjigjen e armatosur t%u00eb britanik%u00ebve.Lufta mes forcave qeveritare angleze dhe kolon%u00ebve amerikan%u00eb shp%u00ebrtheu m%u00eb 1775, me betej%u00ebn n%u00eb fshatin Leksington, e cila dha sinjalin e par%u00eb t%u00eb luft%u00ebs p%u00ebr pavar%u00ebsi. Kongresi i Dyt%u00eb Kontinental vendosi prerjen e nj%u00eb monedhe t%u00eb re, krijimin e ark%u00ebs shtet%u00ebrore dhe krijimin e ushtris%u00eb s%u00eb rregullt amerikane. Me k%u00ebto vendime, kongresi n%u00eb fakt e veshi veten me atributet e nj%u00eb qeverie t%u00eb pavarur t%u00eb nj%u00eb shteti me konture t%u00eb qarta. Kryekomandant i ushtris%u00eb s%u00eb re u caktua Xhorxh Uashingtoni (George Washington). Gradualisht, radikal%u00ebt arrit%u00ebn t%u2019i bindnin t%u00eb moderuarit q%u00eb t%u00eb shk%u00ebputeshin t%u00ebr%u00ebsisht nga Anglia. K%u00ebshtu, m%u00eb 4 korrik 1776, Kongresi i prishi lidhjet ligjore me Britanin%u00eb e Madhe dhe miratoi zyrtarisht Deklarat%u00ebn e Pavar%u00ebsis%u00eb, n%u00eb t%u00eb cil%u00ebn shpallej %u201cshk%u00ebputja e t%u00eb gjitha lidhjeve politike t%u00eb Amerik%u00ebs me Britanin%u00eb e Madhe%u201d. Pas nj%u00eb s%u00ebr%u00eb betejash t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme t%u00eb fituara nga amerikan%u00ebt (Trenton, 1776; Saratoga, 1777), ata n%u00ebnshkruan nj%u00eb aleanc%u00eb me qeverin%u00eb franceze.Pjes%u00ebmarrja e trupave franceze u mund%u00ebsoi revolucionar%u00ebve amerikan%u00eb disa fitore t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme mbi britanik%u00ebt, duke i detyruar ata t%u00eb njihnin pavar%u00ebsin%u00eb e Shteteve t%u00eb Bashkuara t%u00eb Amerik%u00ebs. Traktati i paqes u n%u00ebnshkrua n%u00eb Paris, n%u00eb vitin 1783. 87

